Photos: UNDP Uzbekistan

O‘zbekiston Respublikasi Gender komissiyasi tomonidan, Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi va BMT Taraqqiyot Dasturining “Davlat boshqaruvida va ijtimoiy-siyosiy hayotda ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish” qo‘shma loyihasi hamkorligida 16-18 sentyabr kunlari Oliy Majlis Qonunchilik palatasida  “O‘zbekistonda gender tengligi va qonunchilikda gender-huquqiy ekspertizasi o‘tkazishning dolzarb masalalari” mavzusida onlayn tarzda seminar trening bo‘lib o‘tdi.

2019 yilda O‘zbekistonda qabul qilingan “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunining 7-moddasiga ko‘ra, “normativ-huquqiy hujjatlarning va ular loyihalarining gender-huquqiy ekspertizasi davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan faoliyatning tegishli yo‘nalishlari bo‘yicha o‘tkaziladi”.

Qonunga ko‘ra, normativ-huquqiy hujjatlarning va ular loyihalarining gender-huquqiy ekspertizasi:

·      jins bo‘yicha bevosita va bilvosita kamsitish imkonini yaratadigan normativ-huquqiy hujjatning yoki uning loyihasining xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini taʼminlash prinsiplariga muvofiq emasligini aniqlashga;

·      jinsi bo‘yicha bevosita va bilvosita kamsitish imkonini yaratadigan normativ-huquqiy hujjat loyihasini qabul qilish oqibatlarini umumiy baholashga;

·      normativ-huquqiy hujjatlarning qo‘llanilish jarayonida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan, kamsitish xususiyatiga ega xavflarni aniqlashga;

·      jinsi bo‘yicha bevosita yoki bilvosita kamsitishga yo‘l qo‘yadigan, aniqlangan normalarni bartaraf etishga yo‘naltirilgan tavsiyalarni ishlab chiqishga qaratilgandir.

Shu munosabat bilan gender tenglikni taʼminlash maqsadida   normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarining gender-huquqiy ekspertizasi davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan faoliyatning tegishli yo‘nalishlari bo‘yicha o‘tkazilishi belgilab qo‘yildi.  Normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarini gender-huquqiy ekspertizadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizom ham tasdiqlandi.

Biroq, hali gender tushunchasi, gender tengligi va uni amaliyotga tadbiq etish borasidagi mavjud stereotiplar va tushunchalardan kelib chiqib, bu boradagi bilim, tushuncha va ko‘nikmalarni o‘zgartirish, ong va madaniyatni shakllantirish, yuksaltirish  masalasi o‘z dolzarbligini yo‘qotgani yo‘q.

Seminar treningda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari, OAV vakillari va trenerlar ishtirok etishdi. Ishtirokchilar 3 ta guruhga bo‘linib, har bir guruhda 50 nafardan deputatlar qatnashdi.

Unda asosan jalb qilingan olimlar va ekspertlar tomonidan gender tengligi inson xuquqlarining ajralmas bo‘lagi ekanligi, bu boradagi milliy va xalqaro tajriba masalalari muhokama qilindi.

Shu bilan birgalikda, normativ xuquqiy xujjatlarni tayyorlash va gender-huquqiy ekspertizasidan o‘tkazish tartib tamoyillari bo‘yicha ekspertlar tomonidan tavsiyalar berildi. Ishtirokchilar tomonidan bu borada ish jarayonida uchrayotgan muammolar, tushunmovchiliklar o‘rtaga tashlanib, savollarga javob berildi va tajriba almashildi.

Icon of SDG 05 Icon of SDG 16 Icon of SDG 17

BMTTD BMTTD dunyoda

A

Afgʻoniston Albaniya Angola Argentina Armaniston

B

Bahrayn Bangladesh Barbado Belarus Beliz Benin Birlashgan Arab Amirliklari Boliviya Bosniya va Gertsogovina Botsvana Braziliya Burindi Burkina-Faso Butan

C

Chad Chernogoriya Chili

D

Dominikan Respublikasi

E

Efiopiya Ekvador Ekvatorial Gvineya Eritreya Eron Esvatini

F

Falastin halqiga yordam dasturi Filippin

G

Gabon Gaiti Gambiya Gana Gayana Gonduras Gruziya Gvatemala Gvineya Gvineya-Bisau

H

Hindiston

I

Indoneyzia Iordaniya Iroq Respublikasi

J

Janubiy Afrika Janubiy Sudan Jazoir Jibuti

K

Kabo-Verde Kamboja Kamerun Keniya Kipr Kolumbiya Komor Orollari Kongo Demokratic Respublikasi Kongo Respublikasi Koreya Demokratik Respublikasi Kosovo Kosta-Rika Kot-d'Ivuar Kuba

L

Laos Halq Demokratik Respublikasi Lesoto Liberiya Livan Liviya

M

Madagaskar Malavi Malayziya Maldiv Mali Markaziy Afrika respublikasi Marokash Mavrikiy va Seyshel Mavritaniya Meksika Misr Moldova Mongoliya Mozambik Muanma

N

Namibiya Nepal Niger Nigeriya Nikaragua

O

O'zbekiston Ozarbayjon

P

Panama Papua Yangi Gvineya Paragvay Peru

Q

Qirg'iziston Qozog'iston Quvayt

R

Rossiya Federatsiyasi Ruanda

S

Salvador Samoa ko'pdavlatli ofisi San-Tome va Principiya Saudiya Arabistoni Senegal Serbiya Sharqiy Timor Shimoliy Makedoniya Shri-Lanka Sierra-Leone Somali Sudan Surinam Suriya

T

Tanzaniya Tayland Tinch okeani mintaqasi Togo Tojikiston Trinidad va Tobago Tunis Turkiya Turkmaniston

U

Uganda Ukraina Urugvay

V

Venesuela Vyetnam

X

Xitoy Xorvatiya

Y

Yaman Yamayka

Z

Zambiya Zimbabve