BMTTD Qonunchilik hujjatlari ta’sirini baholash tizimini joriy etishda O’zbekiston Hukumatga ko’mak ko’rsatmoqda

Wed Jun 01 00:00:00 EDT 2016

Bugungi kunda, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi (BMTTD) O’zbekiston Hukumatning Qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimini yanada takomillashtirish maqsadida amalga oshirib kelayotgan choralarni faol qo’llab –quvvatlab kelmoqda.

O’zbekistondagi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi hamda O’zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Amaldagi qonun hujjatlari monitoringi instituti (AQHMI) bilan hamkorlikda amalga oshirilayotgan “Qonun va norma ijodkorligi hamda Qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimini modernizatsiyasiga ko’maklashish” loyihasi doirasida so’ngi ikki yil davomida milliy hamkorlar (Vazirlar Mahkamasi, Adliya Vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi va boshqalar) bilan birgalikda bir qator muhim tadbirlar amalga oshirildi.

Hususan, milliy hamkorlarga eng ilg’or horijiy amaliyotlar asosida bir qator normative-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ko’mak ko’rsatildi, birinchi navbatda, davlat organalari tomonidan ishlab chiqilgan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini kamida 15 kun davomida jamoat muhokamasidan o’tkazish bo’yicha majburiyatlarini qonun hujjatlarida mustahkamlashga qaratilgan Vazirlar Mahkamasining 2014 yil 2 dekabridagi “Qonun hujjatlarining tadbirkorlik faoliyatiga ta’sirini baholash tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorining (http://lex.uz/pages/getpage.aspx?lact_id=2509057) qabul qilinishini ta’kidlab o’tishimiz lozim.

Bundan tashqari, qonun hujjatlari ta'sirini baholash tizimini qonun doirasida mustahkamlashga qaratilgan “Normativ-huquqiy hujjatlar to'g'risida”gi Qonunga o'zgartish va qo'shimchalar kiritish to'g'risida"gi qonun loyihasi, qonun hujjatlari ta'sirini baholash tizimini yanada takomillashtirilishi munosabati bilan O'zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o'zgartirish va qo'shimchalar kiritish to'g'risidagi Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi, normative-huquqiy hujjatni qabul qilinishi bilan bog’liq harajatlar va foydalarni tahlilini amalga oshirish boyicha uslubiy qo’llanma loyihasi ishlanb chiqildi va milliy hamkorlarga ko’rib chiqish uchun kiritildi, shu bilan birga ushbu qonun hujjalari loyihalari interaktiv davlat xizmatlari yagona portalida va regulation.gov.uz  veb-saytida jamoat muhokamasidan o’tkazildi. 

Normativ-huquqqiy hujjatlarining jamoat muhokamasi Qonunchilik hujjatlari ta’sirini baholash tizimining eng muhim elementlaridan biri ekanligini hisobga oladigan bo’lsak, bu borada, davlat organlari, fuqarolar va tadbirkorlik sub'ektlari o'zaro munosabatlarini samarali amalga oshirishda yangi aloqa kanallari – on-layn platformalarni joriy etish Hukumat oldidagi muhim vazifalaridan biri bo’lgan edi.

Ushbu maqsadda, 2015 yil 1 yanvardan e’tiboran Interaktiv Davlat Xizmatlari Yagona Portalida my.gov.uz  normativ-huquqiy hujjatlari loyihalarini muhokamasini ta'min’ash maqsadida maxsus bo’lim tashkil etildi, 2015 yil may oyidan esa alohida veb-sayt regulation.gov.uz (o’zbek va rus tilida)  ishga tushirildi.  

Shu bilan birga, BMTTD va Uzinfokom Markazi hamkorligida qonun hujjatlari loyihalarini muhokamasini amalaga oshirish boyicha regulation.gov.uz on-layn platformasi modernizatsiya qilindi.

Xususan, ushbu veb-saytda foydalanuvchilar uchun bir qancha yangi, shu jumladan “yoqdi” va “yoqmadi” tugmachalari, alohida moddama modda yoki to’liq hujjat boyicha sharh berish va taklif kiritish, o’zining tahririni kiritish imkoniyati, loyihaning ilk va  so’ngi tahrirlarining qiyoslama jadvalni tuzish kabi. imkoniyatlar va funktsiyalar joriy etildi.

Shuningdek, ushbu saytning bosh sahifasida muhokamaga qo’yilgan normativ- huquqiy hujjatlarnining loyihalari soni, foydalanuvchilar tomonidan berilgan sharh va takliflar soni, ularni normativ-huquqiy hujjatni ishlab chiqqan davlat organi tomonidan ko’rib chiqilishi (qabul qilinishi yoki rad etilishi) to’g’risidagi va boshqa batafsil statistik ma’lumotlar joylashtirilgan.

Bundan tashqari, saytdagi qidiruv va filtrlashtirish funktsiyalari hamda visual ko’rinishi  sezilarli darajada takomillashtirilgan.

Shu bilan birga, foydalanuvchilarning qulayligi maqsadida muhokama jarayoni Yagona Interaktiv Davlat Xizmatlari Portalidagi “normativ-huquqiy hujjatlar muhokamasi” bo’limiga kirgan holda avtomatik tarzda http://regulation.gov.uz veb-saytiga o’tish imkoniyati paydo bo’ldi. 

Natijada, bugungi kunda, ushbu veb-saytda 600ga yaqin normativ-huququiy hujjatlar loyihalari jamoat muhokamasiga qoyildi, bu esa har yili qabul qilingan qonun hujjatlarning umumiy sonining qariyb 50%ni tashkil etadi, va ular bo’yicha fuqaro va biznes subyektlaridan 1,3 mingdan ortiq taklif va mulohazalar kelib tushdi, va endilikda ushbu veb-sayt boshqa rivojlangan davlatlarda joriy etilgan huddi shunday on-layn platformalar bilan (AQSHda- www.regulations.gov, Buyuk Britaniyada- www.gov.uk/government/consultations/, Rossiyada- www.regulation.gov.ru Avstraliyada – www.consultation.business.gov.au) bir qatordan joy oldi.

Bundan tashqari, davlat boshqaruvi organlari hodimlari uchun Qonun hujjatlari ta’sirini baholash bo’yicha maxsus amaliy qo’llanma ishlab chiqildi. Ushbu qo’llanmaning asosiy maqsadi qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimining amaliy jihatlarini va ustunliklarini yoritish, shuningdek o’quvchilarni ushbu tizimning boshqa davlatlarda joriy etilishi natijalari va o’ziga xos xususyitlarini tushintirish av ochib berishdan iborat.

Qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimini joriy etish bo’yicha amalga oshirilgan chora-tadbirlar natijalari boyicha umumlashtirilgan ma’lumot tayorlash maqsadida, BMTTDning “Qonun va norma ijodkorligi hamda Qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimini modernizatsiyasiga ko’maklashish” loyihasi, Qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimi mohiyatini, normativ-huquqiy hujjatlarning jamoat muhokamasi holati to'g'risidagi statistika va mamlakatda ushbu tizimni joriy etish, takomillashtirish bo’yicha amalga oshirilgan choralar va eng ilg’or xalqaro amaliyotlar tog’risidagi ma’lumotlarni o’z ichiga olgan maxsus infografikani tayyorladi.

Yuqoridagi qayd etilgan bosqichlar, so’zsiz, qabul qilinayotgan yangi qonun hujjatlarining sifatini oshirishning samarali vositasi sifatida Qonun hujjatlari ta’sirini baholash tizimini yanada takomillashtirishga hamda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda fuqarolar, tadbirkorlik sub’yektlari, amaliyotchi ekspertlar va ilmiy hamjamiyat vakillarining ishtirokini ta’minlovchi muhim va oshkora vositasi hisoblanadigan jamoatchilik muhokamasining yanada izchil tadbiq etilishiga o’z hissasini qo'shadi.